Zapisz się na newsletter

My w social media

FB-f-Logo  blue 1024 Twitter Social Icon Square Color YouTube-logo-full color 1-362x320 SS Logo Desktop Black

Co polscy youtuberzy tworzą na swoich kanałach? Q&A, challenge i making of pod lupą Magazynu Medioznawcy. Podsumowanie badania najpopularniejszych kanałów polskiego YouTube (cz. 2)

ytYouTube to nie tylko miejsce z milionami teledysków czy filmików o przeuroczych kotach. Jego głównym wezwaniem jest Broadcast Yourself, czyli Transmituj samego siebie. Jak jednak transmitować siebie, kiedy prowadzi się kanał edukacyjny czy rozrywkowy? Z pomocą przychodzą niezależne od tematyki uniwersalne formy filmików.

Jean Burgess i Joshua Green nazywają YouTube witryną do autoekspresji, pełniącą funkcję odkrywcy dla twórców filmów wideo[1]. Nieustanne odkrywanie obejmuje bowiem nie tylko patenty na przyciągnięcie uwagi odbiorców, ale stworzenie z nich audytorium dla swojego kanału. Kolejnym krokiem jest oczywiście utrzymanie tendencji wzrostowej dla subskrybcji przy jednoczesnej trosce o teraźniejszych i przyszłych subskrybentów. Właśnie dlatego youtuberzy wypracowują coraz to nowe sposoby na pogłębianie więzi ze swoimi widzami - mimo że przeważnie generują one mniej wyświetleń niż wiodące filmiki. Dominującymi przykładami mogą być odpowiedzi na zadane w komentarzach pytania, wyzwania czy zakulisowe wpadki. W tym artykule skupimy się właśnie na takich uniwersalnych pomysłach, niezależnych od tematyki kanału.

Do lepszego zobrazowania zjawiska posłuży badanie najpopularniejszych kanałów na youtube.com, którego metodologię publikowaliśmy w poprzednim artykule. Próbę badawczą stanowiło 615 polskich kanałów, które na podstawie rankingów subskrybcji oraz wyświetleń[2] w badanym dniu (28 lipca 2016 roku) przekroczyły liczbę 50 tysięcy subskrybentów[3].

Wystarczająco popularne?

Wykres 1. Procentowy podział kanałów na te zawierające przynajmniej jedną z badanych form – Q&A, challenge, making of (kolor niebieski) oraz pozostałych, nie zawierających żadnej z nich (kolor szary). Źródło: opracowanie własne.

am-wykres

Wydawałoby się, że takie uniwersalne formy filmików są bardzo popularne, a niemalże powszechne wśród najczęściej subskrybowanych kanałów. Jednak, jakby ujął to jeden z polskich youtuberów: Nic bardziej mylnego! Zaledwie 141 kanałów zawierało choć jeden filmik którejkolwiek z opisywanych „kalek”, co stanowi niespełna 23 proc. wszystkich. Należy jednak przy tym zaznaczyć, że wśród tych 474 kanałów niezawierających żadnej z badanych form znajduje się 95 kanałów, które w poprzednim artykule zaliczono do kategorii „Nieokreślone” w podziale ze względu na płeć youtubera. Pod taką nazwą na etapie kodowania umieszczono m.in. kanały usunięte, promocyjne czy muzyczne (o ile promowany tam autor nie nagrywał dodatkowych treści).

Wykres 2. Liczba wystąpień poszczególnych formy filmików w badaniu najpopularniejszych polskich kanałów na YouTube. Źródło: opracowanie własne.

wykres-2 

Pozornie wycięte wpadki

Pierwsza z opisywanych tutaj form – Making of – występowała relatywnie najrzadziej, zaledwie na 16 kanałach. Warto jednak o niej wspomnieć ze względu na tendencję powstawania dodatkowych kanałów poświęconych kulisom powstawania filmiku, z których najpopularniejsze mają już ponad 550 tys. subskrybcji  tj. AbstrachujePLUS czy Stuu PLUS (zawiera także vlogi). Taki format wydaje się być najtrudniejszy w wykonaniu, bowiem ma za zadanie utrzymać uwagę widza poprzez ukazanie jedynie zakulisowych wpadek z uprzednio wyemitowanego filmiku. Kategoria ta wydaje się jednak być najbardziej słowotwórczą. Making of, Making Off, Aftersceny, Kulisy, Wpadki, BEKStejdż (z kanału BEKSY) – to tylko niektóre przykłady.

Założymy się?

Nie od dziś wiadomo, że wyzwania (z ang. challenge) zapewniają oglądającym wiele emocji i z reguły utrzymują ich uwagę przez cały program. Challenge pojawił się na 62 kanałach, co daje dowód popularności tego formatu wśród youtuberów. Można powiedzieć, że ile kanałów na YouTube, tyle różnorodnych wyzwań, jednak wśród nich szczególnie można odnotować challenge w minutę (z ang. Minute It To Win It) oraz w siedem sekund (z ang. 7 Second Challenge). Takie pojedynki często nagrywa się z rodzicami, rodzeństwem, sympatią czy innym youtuberem, co zaliczymy do tzn. crossa (z ang. cross oznacza „krzyżować się”). Oznacza to, że internetowi twórcy zapraszają gościnnie do swojego filmiku innych twórców, zapewniając sobie tym samym oglądalność subskrybentów innego youtubera. Warto dodać, że crossy występują nie tylko w dodatkowych filmikach typu Challenge, ale także w wiodących seriach.

Wy pytacie, ja odpowiadam

Zdecydowanie najpopularniejszą formą okazało się Q&A, czyli Questions and Answers (z ang. Pytania i odpowiedzi). Taki format pojawił się w aż 93 badanych kanałach (co stanowi ponad 15 proc. wszystkich). W tej formie youtuber przygotowuje specjalny materiał, w którym odpowiada na konkretne pytania zadane w komentarzach zostawionych pod poprzednimi filmikami. Wybrane pytania najczęściej są wyświetlane, nierzadko z podaniem nazwy użytkownika lub screenu[4] danego komentarza. Dotyczą one przeważnie nie tylko przeszłości, zwyczajów, opinii youbera czy zapowiedzi przyszłych serii, ale także sprzętu, którym nagrywa czy programów używanych do obróbki filmów. Warto zaznaczyć również, że na pytania o życie prywatne odpowiadają coraz chętniej nawet youtuberzy nievlogowi. Taka forma daje widzowi okazję do stania się integralną częścią filmiku. Poza angielskim Q&A w tytule w trakcie badania odnotowano także z kilkoma polskimi odpowiednikami niniejszej nazwy: Ty pytasz, Ja odpowiadam, Pytania i odpowiedzi, Kilka pytań od was czy Infoszparagi (z kanału Szparagi).

Jak to wszystko się łączy?

Schemat 1. Jednoczesne występowanie uniwersalnych form filmików na badanych kanałach YouTube. Źródło: opracowanie własne.

schemat1

 

Jak można zauważyć, na żadnym z badanych kanałów nie pojawiły się wszystkie formy naraz. Najczęstszą kombinacją dwóch uniwersalnych pomysłów na filmiki były Q&A oraz Challenge. Takie połączenie wystąpiło aż 23 razy. Polscy youtuberzy, a szczególnie prowadzący vlogi chętnie sięgają po format odpowiadania na pytania od widzów oraz wyzwania. Making of natomiast, które było generalnie najrzadziej występujące, najrzadziej również współwystępowało z innymi formatami – 3 razy z Challenge i 4 razy z Q&A. Making of jest niewątpliwie trudnym zadaniem dla vlogerów – pojawił się tylko na 4 kanałach.

Vlogi przyszłością YouTube?

Coraz częściej spotykane jest zjawisko vlogowania youtuberów znanych z czegoś więcej niż prezentowanie własnego życia czy przemyśleń. Na co dzień na swoich kanałach zajmują się najróżniejszą tematyką – od szeroko pojętej edukacji, porad, rozrywki, po serie gaminigowe, jednak wyjątkowe wydarzenia relacjonują w formie vloga. Taką specjalną okazją może być otrzymanie nagrody, ważna zmiana życiowa (jak np. przeprowadzka, rozpoczęcie nauki w nowej szkole czy ślub kogoś bliskiego), chęć wypowiedzi na niezwykle istotny dla autora temat itp. Najczęściej jest to jednak wakacyjny wyjazd, po którym (lub w jego trakcie) youtuber zamieszcza taką serię, nierzadko opatrując ją tytułem „VLOG Z…”. Należy przy tym zauważyć, że sama idea sporadycznie filmowanych dni czy połączenia przykładowego tygodnia wakacji w jeden filmik kłóci się nieco z definicją vlogowania[5]. Może to mieć dwojaką przyczynę: być może youtuberzy posługują się formatem vloga nie do końca świadomie, nie rozumiejąc jego istoty, choć z drugiej strony możliwe, że vlog tak szybko ewoluuje, że powoli przestaje być definiowalny.
 

Czy zatem do uniwersalnych formatów youtubowych filmików można byłoby zaliczyć także samego vloga? Niewątpliwie. Trudno jednak określić, czy wystarczyłby choćby jeden vlogowy filmik z wyjazdu, sporadycznie wrzucane nagrane przemyślenia czy raczej poszukiwalibyśmy pewnej konsekwencji czasowej, a jeśli tak, to jakiej?
 

Możemy jednak przypuszczać, że youtuberzy pragną ze swoimi widzami dzielić się coraz większą dawką informacji o sobie i chcą być rozpoznawalni nie tylko przez pryzmat tego, o czym mówią na swoim kanale, ale także tego kim są i jacy są. Oczywiście opisanie tych wcześniej wymienianych form –  Challenge, Q&A, Making of – z pewnością nie wyczerpuje tematu, ale daje pewnego rodzaju podsumowanie uniwersalnych pomysłów na youtubowe filmiki.


[1] J. Burgess, J. Green, YouTube. Wideo online a kultura uczestnictwa, przeł. T. Płudowski, Warszawa 2011, s. 27.

[2] Ranking Polskich YouTuberów z 28 lipca 2016 roku, dostępny online na: http://ranking.vstars.pl.

[3] Niniejszy portal badanego dnia zawierał ponad 3,1 tys. polskich kanałów na youtube.com (w tym nieaktywne, usunięte czy takie, których liczba subskybcji wynosiła 0). Do badania zakwalifikowano te, które w dniu agregacji materiału przekroczyły liczbę 50 tys. subskrybentów.

[4]„Screen - utrwalony widok ekranu; zrzut ekranu” według Słownika Języka Polskiego, dostępnego online na: http://sjp.pl/screen.

[5] Słownik PWN definiuje vlog jako „internetowy pamiętnik z amatorskimi nagraniami wideo”. W ten sposób przyporządkowuje mu konsekwencję czasową i zakłada wielokrotną powtarzalność formy.

Słownik Języka Polskiego PWN, [dostęp 2 listopada 2016], dostępny online na: http://sjp.pwn.pl/slowniki/vlog.html.

Facebook Slider
Facebook Slider

Facebook Slider